Thị Trường Đang Trở Nên Cực Kỳ Nhạy Cảm Với Những Biến Động Giá Dữ Dội | AI, Clairity, PCE

Tình hình thị trường

Sau phiên giảm trước đó, chứng khoán Mỹ phiên thứ năm (30/07-US) đã đóng cửa với cả ba chỉ số đều tăng trên 1% và Nasdaq tăng nhiều nhất 2.78%. Hợp đồng vàng cũng tăng trong phiên nhưng sau đó điều chỉnh nhẹ quanh 4151 USD/ounce. Dầu cũng hạ nhiệt sau khi tăng mạnh trong thứ tư, với WTI quanh 82.76 USD/thùng, còn BRENT cũng giảm quanh 88.18 USD/thùng.

Bitcoin không thay đổi nhiều và vẫn quanh 64,000 USD. Các altcoin lớn tăng nhẹ. Vốn hóa thị trường crypto là 2.22 nghìn tỷ USD.

Hiện nay, dù vẫn còn nhiều yếu tố như căng thẳng địa chính trị hay dự luật CLARITY, động lực chi phối thị trường hiện nay chủ yếu đến từ AI. AI đã trở thành tâm điểm thu hút dòng vốn toàn cầu, đủ sức làm lu mờ nhiều thông tin tiêu cực khác. Sau khi dòng tiền rời các quỹ ETF truyền thống để chảy vào vàng trong năm trước, xu hướng này tiếp tục chuyển sang các cổ phiếu AI, khiến nhóm ngành này trở thành động lực chính của thị trường nhưng cũng làm mức độ biến động tăng mạnh. 

Sau cuộc họp Fed, PCE như ước tính

Về chính sách tiền tệ, phản ứng tiêu cực ban đầu sau cuộc họp Fed đã dần lắng xuống. Thị trường hiện chuyển từ kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất hai lần trong năm xuống còn khoảng một lần, phản ánh đánh giá tích cực hơn sau khi giới đầu tư có thời gian phân tích đầy đủ phát biểu của Chủ tịch Fed Kevin Warsh. Yếu tố tiếp tục chi phối thị trường vẫn là kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp AI thay vì các phát biểu từ Fed. 

Cùng với đó, dữ liệu lạm phát PCE của Mỹ đúng với dự báo khi PCE giảm từ 4.1% xuống 3.7% và Core PCE giảm từ 3.4% xuống 3.3%. Tuy nhiên, theo quan điểm của Chủ tịch Fed, một hoặc hai tháng lạm phát hạ nhiệt vẫn chưa đủ để thay đổi chính sách, đặc biệt trong bối cảnh bất ổn địa chính trị còn kéo dài. Xu hướng hiện tại vẫn là duy trì lãi suất cao, trong khi thị trường tiếp tục kỳ vọng sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất, có thể ngay trong cuộc họp tháng 9. 

Còn GDP của Mỹ chỉ tăng 1.5%, thấp hơn mức dự báo khoảng 2.1%. Tuy nhiên, nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chi tiêu của chính phủ giảm, trong khi chi tiêu của người tiêu dùng và khu vực tư nhân vẫn tăng trưởng tích cực. Điều này cho thấy nền kinh tế tư nhân vẫn duy trì sức mạnh, đặc biệt nhờ hoạt động đầu tư mạnh vào AI. Tác giả vì vậy cho rằng AI đã trở thành lĩnh vực mang tính chiến lược đối với kinh tế và an ninh quốc gia, nên nếu các doanh nghiệp AI lớn gặp khó khăn trong tương lai, nhiều khả năng chính phủ Mỹ sẽ không đứng ngoài mà sẽ có các biện pháp hỗ trợ. 

Leopold nghi ngờ Citadel ép thanh lý danh mục cổ phiếu AI

Có những cáo buộc cho rằng Citadel đã góp phần tạo ra biến động trên thị trường AI. Trước cuộc họp của Fed, Citadel cho biết họ có cơ sở để tin rằng Fed sẽ tăng lãi suất, khiến thị trường chứng khoán, đặc biệt là nhóm cổ phiếu AI, đồng loạt giảm mạnh. Tuy nhiên, Fed sau đó vẫn giữ nguyên lãi suất, làm dấy lên nghi vấn về tính chính xác của nhận định này.

Theo các cáo buộc, đợt giảm giá đã khiến quỹ đầu tư AI Situational Awareness của Leopold, một quỹ sử dụng đòn bẩy lớn và quản lý khoảng 45 tỷ USD tài sản, buộc phải thanh lý nhiều vị thế. Nguồn tin cho rằng Citadel đã mua lại phần lớn các tài sản AI này với mức giá thấp sau khi quỹ bị ép bán. Tuy nhiên, đây mới chỉ là các cáo buộc và chưa có kết luận chính thức chứng minh Citadel thao túng thị trường.

Từ sự việc này, tác giả cho rằng thao túng thị trường không phải vấn đề riêng của crypto mà tồn tại ở hầu hết các thị trường tài chính, từ vàng, trái phiếu đến chứng khoán. Điểm khác biệt là crypto có quy mô nhỏ hơn nên biến động mạnh hơn, dễ xảy ra các vụ lừa đảo và bị nghi ngờ thao túng nhiều hơn.

Tác giả cũng nhấn mạnh rằng ngay cả những thị trường được quản lý chặt chẽ như chứng khoán Mỹ vẫn từng xảy ra nhiều vụ gian lận lớn như vụ Enron hay Bernard Madoff. Theo quan điểm này, khi thị trường crypto ngày càng trưởng thành, được hoàn thiện khung pháp lý và có nhiều tổ chức lớn tham gia hơn, các hành vi gian lận và thao túng sẽ dần giảm bớt.

AI trong câu chuyện đầu tư và lợi nhuận thực tế

Dòng tiền trên thị trường vẫn tập trung mạnh vào AI, nhưng nhà đầu tư không còn đánh giá tất cả doanh nghiệp như nhau. Khi định giá của nhóm AI đã ở mức rất cao, thị trường bắt đầu yêu cầu các công ty phải chứng minh hiệu quả đầu tư và khả năng tạo lợi nhuận thực tế thay vì chỉ đưa ra tầm nhìn tăng trưởng.

Meta là ví dụ cho xu hướng này. Dù vẫn có lợi nhuận, kết quả kinh doanh không đạt kỳ vọng, đồng thời công ty nâng mức đầu tư AI lên 130 đến 145 tỷ USD và lượng tiền mặt tự do sụt giảm mạnh. Bên cạnh đó, Reality Labs tiếp tục thua lỗ hàng tỷ USD, khiến nhà đầu tư lo ngại về hiệu quả của các khoản đầu tư dài hạn và tạo áp lực bán lên cổ phiếu. Ngược lại, Microsoft ghi nhận doanh thu và lợi nhuận vượt dự báo nhờ các sản phẩm AI như Microsoft 365 Copilot và Azure AI bắt đầu tạo doanh thu rõ rệt. Dù vẫn tăng mạnh chi tiêu cho AI, cổ phiếu Microsoft được thị trường phản ứng tích cực vì đã chứng minh được hiệu quả thương mại hóa.

Qualcomm cũng cảnh báo áp lực chi phí khi các nhà sản xuất chip ưu tiên dòng chip HBM phục vụ AI thay vì DRAM truyền thống. Điều này có thể làm giá linh kiện tăng, kéo theo giá thiết bị điện tử cao hơn, khiến người tiêu dùng trì hoãn nâng cấp điện thoại và máy tính, từ đó ảnh hưởng đến doanh thu của toàn chuỗi cung ứng.

Diễn biến tiếp theo của thị trường được đánh giá sẽ phụ thuộc lớn vào báo cáo kết quả kinh doanh của Apple và Amazon. Nhà đầu tư sẽ tập trung vào ba yếu tố chính là mức đầu tư AI, lượng tiền mặt còn lại và khả năng chuyển các khoản đầu tư này thành lợi nhuận.

OpenAI cũng thu hút sự chú ý khi Giám đốc Tài chính cho biết doanh thu thường niên quy đổi từ tháng 7 đã vượt mức quy đổi của quý II. Tuy nhiên, đây không phải là doanh thu tháng 7 cao hơn toàn bộ quý II mà chỉ phản ánh tốc độ doanh thu hiện tại nếu duy trì trong cả năm. Theo quan điểm của Thuận, cách truyền đạt này dễ gây hiểu nhầm và chủ yếu nhằm củng cố niềm tin vào mức định giá khoảng 852 tỷ USD trước khi công ty IPO.

Làn sóng AI cũng tạo ra biến động mạnh trên các thị trường quốc tế. Tại Hàn Quốc, khoảng 360.000 tài khoản ký quỹ bị thanh lý, trong đó khoảng hai phần ba thuộc về nhà đầu tư dưới 35 tuổi. Chỉ số công nghệ giảm rất mạnh sau giai đoạn tăng nóng, phản ánh hệ quả của FOMO và đòn bẩy tài chính. Nhật Bản cũng ghi nhận diễn biến tương tự khi chỉ số công nghệ điều chỉnh sau thời gian tăng vượt xa mức tăng trưởng trung bình lịch sử. Theo Thuận, điều này cho thấy ngay cả các chỉ số lớn cũng có thể biến động mạnh nếu dòng tiền đầu cơ đổ vào quá nhanh.

Ở góc độ địa chính trị, Mỹ đang xem xét hạn chế nhập khẩu robot AI và robot hình người từ Trung Quốc do lo ngại rủi ro an ninh và thu thập dữ liệu. Trung Quốc cảnh báo có thể đáp trả bằng các biện pháp thương mại như hạn chế xuất khẩu đất hiếm hoặc gây khó khăn cho doanh nghiệp Mỹ hoạt động tại nước này. Đây được xem là một yếu tố mới có thể tác động đến chuỗi cung ứng AI toàn cầu.

Dù vậy, dòng vốn vẫn tiếp tục chảy vào lĩnh vực AI. Công ty Moonshot AI của Trung Quốc vừa huy động thêm khoảng 3.5 tỷ USD với mức định giá 35 tỷ USD. Theo Thuận, tiền vẫn ở lại trong hệ sinh thái AI nhưng đã có sự chọn lọc rõ rệt. Thay vì tăng đồng loạt như trước, dòng vốn đang dịch chuyển sang những doanh nghiệp có mô hình kinh doanh thuyết phục và khả năng tạo lợi nhuận rõ ràng hơn.

Các thông tin khác:

• Hiệp hội Cảnh sát các Thành phố Lớn (MCCA) chính thức ủng hộ Đạo luật CLARITY, cho rằng các sửa đổi mới sẽ tăng cường khả năng điều tra tội phạm liên quan đến tài sản số, chống rửa tiền và bảo vệ người tiêu dùng. Đây là thêm một tổ chức thực thi pháp luật lớn lên tiếng ủng hộ dự luật.

• Hyperscale Data đã bán khoảng 100 BTC để tài trợ cho dự án trung tâm dữ liệu AI tại Michigan. Hiện công ty còn nắm giữ 1006 BTC. Công ty cũng thiết lập hạn mức tín dụng thế chấp bằng Bitcoin với lãi suất 4,5% đến 5,0%, nhằm huy động vốn mà không cần phát hành thêm cổ phiếu. Ban lãnh đạo khẳng định đây là bước tối ưu bảng cân đối kế toán, không phải dấu hiệu mất niềm tin vào Bitcoin.

• Ngân hàng lớn nhất Tây Ban Nha, Santander thông báo đang nắm giữ khoảng 4,3 triệu USD cổ phiếu Spot ETF Bitcoin IBIT của BlackRock. Dù khoản đầu tư còn nhỏ so với quy mô hơn 1.000 tỷ USD tài sản của ngân hàng, đây là tín hiệu cho thấy các ngân hàng lớn tại châu Âu đang dần mở rộng tiếp cận Bitcoin thông qua các sản phẩm được quản lý.

• Anthropic cho biết AI của hãng đã phát hiện lỗ hổng trong thuật toán mã hóa HAWK chỉ sau 60 giờ với chi phí khoảng 100.000 USD, trong khi nhiều chuyên gia đã kiểm tra suốt hai năm nhưng không phát hiện vấn đề. Sự cố khiến HAWK gần như mất lợi thế và cho thấy AI đang đẩy nhanh đáng kể khả năng phân tích, bẻ khóa các thuật toán mật mã. Hiện Bitcoin và Ethereum chưa bị ảnh hưởng vì sử dụng cơ chế bảo mật khác. Tuy nhiên, diễn biến này làm gia tăng nhu cầu phát triển các giải pháp bảo mật chống máy tính lượng tử trong tương lai. 

• MoonPay ra mắt PayBox, nền tảng cho phép ChatGPT và Claude hỗ trợ mua crypto, hoán đổi token và chuyển tài sản liên chuỗi, trong khi người dùng vẫn giữ quyền kiểm soát ví. Mỗi giao dịch phải được người dùng phê duyệt bằng passkey hoặc có thể thiết lập hạn mức để AI tự động thực hiện. MoonPay khẳng định hệ thống bảo mật không cho phép AI hoặc nền tảng tự ý truy cập tài sản. PayBox hỗ trợ nhiều blockchain, phương thức thanh toán và có thể tích hợp vào các ứng dụng khác thông qua bộ công cụ phát triển. 

• Trung Quốc chỉ trích quyết định của Mỹ cấm nhập khẩu robot hình người vì lo ngại an ninh mạng và cảnh báo sẽ trả đũa. Bắc Kinh có thể hạn chế xuất khẩu đất hiếm hoặc siết hoạt động của các công ty Mỹ như Tesla. 

• Metaplanet đang thử nghiệm Bitbond, một loại trái phiếu giúp công ty huy động vốn để mua thêm Bitcoin. Nhà đầu tư cho Metaplanet vay tiền và nhận lãi suất cố định khoảng 4%/năm, còn công ty sử dụng số vốn này để gia tăng lượng Bitcoin nắm giữ. Theo thông tin hiện tại, người sở hữu Bitbond chỉ nhận lãi suất cố định và không được hưởng trực tiếp lợi nhuận nếu giá Bitcoin tăng.