Mỹ & Châu Âu Cực Căng, Nhật Bản: Lợi Suất Toàn Cầu Tăng | Stock & BTC Chìm Trong Sắc Đỏ

Tình hình thị trường

Chứng khoán Hoa Kỳ thứ ba (20/01-US) kết thúc phiên cả ba chỉ số đều giảm đáng kể, với Nasdaq giảm nhiều nhất 2.39%. Hợp đồng tương lai của chứng khoán hồi nhẹ. Vàng đã tăng mạnh và đạt đỉnh mới lên 4866 USD/ounce. Bạc cũng tăng nhưng điều chỉnh quanh 94.23 USD/ounce. Dầu thì giảm về 59.74 USD/thùng.

Bitcoin tiếp tục giảm về quanh 89,000 USD. Các altcoin lớn cũng giảm đáng kể. Vốn hóa thị trường crypto giảm về 3.1 nghìn tỷ USD.

Các quỹ BTC spot ETF Hoa Kỳ trong ngày 20/01 ghi nhận xu hướng rút vốn chiếm ưu thế. Các quỹ ETF Bitcoin có 483.38 triệu USD dòng tiền rời khỏi, tiếp theo là Ethereum ETF bị rút 229.95 triệu USD và XRP ETF giảm 53.32 triệu USD. DOGE ETF cũng ghi nhận dòng tiền âm, dù quy mô nhỏ hơn, ở mức 406.96 nghìn USD.

Ở chiều ngược lại, một số tài sản vẫn thu hút được dòng tiền vào, đáng chú ý là LINK ETF với 4.05 triệu USD và SOL ETF với 3.08 triệu USD. Trong khi đó, các quỹ ETF LTC và HBAR không ghi nhận biến động dòng tiền trong phiên.

Cập nhật căng thẳng địa chính trị Mỹ - Greenland

Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos đang diễn ra, quy tụ nhiều lãnh đạo quốc gia và doanh nghiệp lớn, khiến dòng tin tức vĩ mô trở nên dày đặc. Song song đó, các hình ảnh lan truyền cho thấy Đan Mạch tăng cường lực lượng tại Greenland, làm gia tăng lo ngại căng thẳng giữa Mỹ và Greenland. Tổng thống Trump vẫn giữ thái độ mập mờ về khả năng sử dụng biện pháp quân sự nếu các biện pháp kinh tế không hiệu quả, khiến tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn.

Trước giờ thị trường chứng khoán Mỹ mở cửa, Tổng thống Trump đăng tải hai ảnh chụp tin nhắn cá nhân. Tin nhắn từ Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thể hiện sự ủng hộ các hành động của Mỹ tại Trung Đông, đồng thời đề xuất đối thoại và một cuộc gặp G7 liên quan đến vấn đề Greenland. Tin nhắn từ Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cũng bày tỏ sự ủng hộ và nhấn mạnh nỗ lực tìm hướng đàm phán cho Greenland. Dù vậy, khi thị trường mở cửa, chứng khoán Mỹ vẫn giảm điểm, cho thấy các thông điệp này không đủ để đảo ngược tâm lý thị trường.

Theo quan điểm cá nhân của Thuận, việc tổng thống Trump chia sẻ các tin nhắn trên chủ yếu nhằm trấn an nhà đầu tư. Ông là một tổng thống đặc biệt quan tâm đến thị trường tài chính, bởi với cử tri Mỹ, yếu tố quyết định vẫn là đời sống kinh tế, việc làm và giá trị các khoản đầu tư. Tuy nhiên, trong bối cảnh căng thẳng thương mại, nguy cơ áp thuế qua lại với châu Âu và bất ổn địa chính trị còn hiện hữu, những động thái truyền thông này hiện chưa đủ mạnh để xoa dịu lo ngại của thị trường.

Phản ứng của Đan Mạch

Thông tin mới nhất cho thấy quỹ hưu trí Đan Mạch AkademikerPension đã quyết định bán toàn bộ trái phiếu chính phủ Mỹ, với tổng giá trị khoảng 100 triệu USD. Quỹ khẳng định động thái này không xuất phát trực tiếp từ căng thẳng Mỹ – Đan Mạch, dù yếu tố đó có thể khiến quyết định trở nên dễ dàng hơn, mà chủ yếu do họ đánh giá rủi ro của Mỹ đang gia tăng, đặc biệt là vấn đề nợ công ngày càng phình to. Với vai trò là một quỹ hưu trí công, họ buộc phải giải thích quyết định dựa trên tiêu chí quản trị rủi ro và lợi ích dài hạn cho người tham gia, thay vì các yếu tố cảm tính hay chính trị.

Xét về quy mô, việc bán 100 triệu USD trái phiếu Mỹ chưa gây ảnh hưởng lớn trong ngắn hạn. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nằm ở thông điệp phía sau. Nếu đây chỉ là một trường hợp đơn lẻ, tác động sẽ rất hạn chế. Nhưng nếu hành động này mở đầu cho một làn sóng các quỹ hoặc quốc gia khác giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ, hệ quả sẽ nghiêm trọng hơn, nhất là trong bối cảnh Tổng thống Trump đang tìm cách kéo lợi suất xuống để hạ lãi suất toàn nền kinh tế. Bán trái phiếu đồng nghĩa giá giảm và lợi suất tăng, đi ngược hoàn toàn với mục tiêu đó.

Cùng lúc, căng thẳng giữa Mỹ và châu Âu vẫn phát đi những tín hiệu trái chiều. Một mặt, Tổng thống Trump đưa ra các thông điệp mang tính hòa dịu nhằm cho thấy kênh đối thoại vẫn tồn tại. Mặt khác, ông lại đe dọa áp thuế rất cao đối với rượu vang và champagne của Pháp để gây sức ép chính trị. Những phát ngôn này, dù không trực tiếp liên quan đến đầu tư, cho thấy căng thẳng Mỹ – châu Âu vẫn chưa hạ nhiệt và tiếp tục ảnh hưởng đến tâm lý thị trường.

Bên cạnh đó, các vấn đề địa chính trị khác như tranh cãi quanh quần đảo Chagos cũng góp phần làm gia tăng bất ổn. Việc Tổng thống Trump chỉ trích kế hoạch trao trả quần đảo này cho Mauritius phản ánh những bất đồng chiến lược kéo dài giữa Mỹ và các đồng minh, đặc biệt tại các khu vực có ý nghĩa địa chính trị quan trọng.

Ở góc độ thị trường, nhận định rằng chứng khoán giảm không chỉ vì Greenland là có cơ sở, khi lợi suất trái phiếu tại Mỹ, Anh, Đức và Nhật Bản đều đồng loạt tăng, tạo áp lực chung lên thị trường cổ phiếu. Tuy nhiên, cho rằng yếu tố Greenland và căng thẳng địa chính trị hoàn toàn không ảnh hưởng cũng không chính xác. Cả hai nhóm yếu tố, từ biến động trái phiếu toàn cầu đến rủi ro địa chính trị Mỹ – châu Âu, đang đồng thời tác động lên tâm lý nhà đầu tư.

Tổng thể lại, dù từng sự kiện riêng lẻ chưa đủ lớn, chuỗi tín hiệu hiện tại cho thấy rủi ro đang tích tụ. Trong bối cảnh lợi suất trái phiếu tăng – điều Tổng thống Trump không mong muốn – và căng thẳng địa chính trị chưa có dấu hiệu hạ nhiệt rõ ràng, thị trường tài chính tiếp tục phản ứng thận trọng, thể hiện qua sắc đỏ của chứng khoán và sự nhạy cảm cao của các tài sản rủi ro.

Trong bối cảnh hiện tại, cả căng thẳng địa chính trị xoay quanh Greenland lẫn diễn biến trên thị trường trái phiếu đều đang cùng lúc tác động lên thị trường tài chính. Ray Dalio cảnh báo thế giới có thể bước vào “capital wars”, khi các quốc gia giảm mua hoặc bán bớt tài sản Mỹ, đặc biệt là USD và trái phiếu, do Mỹ vay nợ quá mức và rủi ro mất niềm tin gia tăng. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, ngay cả đồng minh cũng có xu hướng tránh nắm giữ nợ của nhau và tìm đến tài sản an toàn hơn. Vì vậy, ông khuyến nghị nhà đầu tư đa dạng hóa danh mục, không phụ thuộc vào một quốc gia hay một loại tài sản, trong đó vàng nên chiếm khoảng 5–15% để phòng ngừa rủi ro hệ thống.

Tranh cãi xung quanh dự luật crypto ở Mỹ

Một hướng giải quyết đang được nhắc đến nhiều là vai trò của crypto, cụ thể là stablecoin trong dự luật hiện tại. Các tổ chức phát hành stablecoin đã và đang trở thành nhóm mua trái phiếu chính phủ Mỹ lớn, qua đó tạo nguồn cầu bền vững cho nợ công và hỗ trợ đồng USD trong không gian số. Đây là lý do Mỹ ủng hộ các dự luật như GENIUS, yêu cầu stablecoin phải dùng tài sản bảo chứng để mua trái phiếu. Thực tế cho thấy đến gần cuối năm 2025, Tether và Circle đã nắm giữ khoảng 155 tỷ USD trái phiếu Mỹ. Riêng Tether, theo số liệu cuối tháng 10, đã sở hữu lượng trái phiếu nhiều hơn cả một số quốc gia lớn như Hàn Quốc, Saudi Arabia, UAE hay Đức. Điều này cho thấy Mỹ có thể ngày càng dựa vào các công ty crypto để hấp thụ trái phiếu, thay vì chỉ trông cậy vào đồng minh truyền thống.

Tuy nhiên, trái ngược với sự ủng hộ về mặt chiến lược, cộng đồng crypto lại tỏ ra bất mãn với cách Nhà Trắng xây dựng khung pháp lý, đặc biệt là dự luật Clarity. Sự bất mãn này được phản ánh rất rõ qua phát biểu của Charles Hoskinson, người sáng lập Cardano, khi ông chỉ trích mạnh mẽ nội dung dự luật cũng như việc một số lãnh đạo trong ngành, tiêu biểu là CEO Ripple Brad Garlinghouse, công khai ủng hộ Clarity. Theo Hoskinson, sau hàng trăm sửa đổi, dự luật này thực chất trao gần như toàn bộ quyền kiểm soát thị trường crypto cho Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), mặc định mọi dự án mới đều là chứng khoán và buộc các dự án phải “xin phép” để được công nhận là không phải chứng khoán. Với ông, điều này không khác gì, thậm chí còn tệ hơn, cách tiếp cận cứng rắn dưới thời chính quyền trước.

Cảm giác chung trong cộng đồng là sự thất vọng. Rất nhiều nguồn lực, tiền bạc và nỗ lực vận động chính trị đã được bỏ ra, nhưng kết quả lại là một dự luật mà nhiều người cho rằng không thể chấp nhận được. Lập luận “có luật còn hơn không, rồi sau này sửa” được một số người, trong đó có Brad Garlinghouse, ủng hộ. Tuy nhiên, thực tế chính trị tại Mỹ cho thấy việc sửa luật là cực kỳ khó. Các luật chứng khoán cốt lõi từ năm 1933 và 1934, được xây dựng sau khủng hoảng 1929, đã tồn tại hơn 90 năm và không những không bị thay thế mà còn ngày càng phức tạp hơn. Tương tự, các chuẩn mực như Howey Test từ năm 1946 vẫn đang được dùng để đánh giá tài sản trong kỷ nguyên internet và blockchain.

Chính vì vậy, quan điểm “cứ thông qua rồi sửa sau” bị nhiều người xem là mơ hồ và thiếu thực tế. Một khi khung pháp lý đã được thiết lập, khả năng thay đổi là rất thấp, bởi các nhà lập pháp thường thích tạo luật mới hơn là sửa luật cũ do rủi ro chính trị. Trong bối cảnh đó, việc một số lãnh đạo ngành crypto ủng hộ Clarity tiếp tục gây tranh cãi, và lý do thực sự đằng sau sự ủng hộ này, có lẽ chỉ chính họ mới có thể giải thích.

Các thông tin khác:

• Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva cảnh báo các lãnh đạo châu Âu cần nhanh chóng điều chỉnh chính sách để khôi phục năng lực cạnh tranh và ảnh hưởng toàn cầu, trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ–châu Âu leo thang. Cảnh báo này được đưa ra khi Tổng thống Donald Trump đe dọa áp thuế mạnh lên nhiều quốc gia châu Âu, gắn với vấn đề Greenland và bất đồng về kế hoạch hòa bình Gaza. Bà Georgieva cho rằng châu Âu chưa tận dụng hiệu quả sức mạnh kinh tế để tạo đòn bẩy địa chính trị, đồng thời kêu gọi cách tiếp cận thực dụng hơn trong ứng phó với chính sách thuế quan của Mỹ.

• Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản tăng vọt, với kỳ hạn 40 năm lần đầu chạm 4% sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi tuyên bố giải tán Quốc hội và tổ chức bầu cử sớm vào 08/02. Thị trường lo ngại bầu cử sẽ mở đường cho chính sách tài khóa nới lỏng hơn, làm gia tăng rủi ro thâm hụt ngân sách. Lợi suất JGB 10 năm và 20 năm cũng lên mức cao nhất nhiều thập kỷ, cho thấy nhà đầu tư đang định giá lại rủi ro tài khóa, đánh dấu sự trở lại của “Takaichi trade” với lợi suất tăng, yên suy yếu và chứng khoán Nhật hưởng lợi.

• MicroStrategy đã tiếp tục gia tăng vị thế khi mua thêm 22,305 BTC, tương đương khoảng 2.13 tỷ USD, với mức giá trung bình khoảng 95,284 USD/BTC. Tính đến hiện tại, công ty đang nắm giữ tổng cộng 709,715 BTC với giá mua bình quân khoảng 75,979 USD/BTC.

• Ngân hàng Trung ương Trung Quốc giữ nguyên lãi suất 1 năm ở mức 3% và 5 năm ở mức 3.5% trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng chậm lại. GDP quý II/2025 chỉ tăng 4.5%, mức thấp nhất kể từ 2022, trong khi GDP chỉ đạt 4%, phản ánh áp lực giảm phát khi sản lượng tăng nhưng giá bán giảm. Tiêu dùng cá nhân suy yếu, niềm tin người tiêu dùng ở mức thấp do khủng hoảng bất động sản và thị trường lao động kém tích cực. Trước tình hình này, BoC cho biết sẽ tiếp tục xem xét các biện pháp kích thích kinh tế, dù dư địa chính sách bị hạn chế do lo ngại đồng nhân dân tệ suy yếu trong bối cảnh căng thẳng thương mại.

• Một hiệp hội tài chính tại Hong Kong phản đối đề xuất siết chặt quy định cấp phép crypto, cho rằng điều này sẽ làm các quỹ truyền thống e ngại tham gia thị trường. Theo quy định hiện hành, quỹ có thể phân bổ dưới 10% vào crypto mà không cần giấy phép riêng, trong khi đề xuất mới yêu cầu chỉ cần đầu tư từ 1% cũng phải xin giấy phép đầy đủ, bị đánh giá là cứng nhắc và tốn kém. Hiệp hội cũng phản đối quy định bắt buộc lưu ký crypto trong nước, vì gây trở ngại cho các quỹ Web3 đầu tư token giai đoạn sớm khi nhiều tài sản chưa được các đơn vị lưu ký nội địa hỗ trợ.

• Bermuda đặt mục tiêu trở thành quốc gia đầu tiên vận hành tài chính on-chain, hợp tác với Circle và Coinbase để đưa blockchain vào toàn bộ nền kinh tế. USDC sẽ được sử dụng cho thanh toán hằng ngày nhằm tăng tốc độ, giảm chi phí và hạn chế phụ thuộc ngân hàng trung gian. Quốc đảo này đã có khung pháp lý crypto từ năm 2018, từng chấp nhận nộp thuế bằng USDC và đã thử nghiệm thanh toán thực tế trong năm 2025.