Lợi Suất Trái Phiếu Cao Nhất Từ 2008, Dòng Tiền Đang Dịch Chuyển Sang Nền Kinh Tế Mới

Tình hình thị trường

Chứng khoán Hoa Kỳ thứ ba (19/05-US) kết thúc phiên với cả ba chỉ số đều giảm, vơi Nasdaq giảm nhiều nhất 0.84%. Hợp đồng vàng và bạc cũng tiếp tục giảm về quanh 4485 USD/ounce và 74 USD/thùng. Dầu giảm nhẹ nhưng vẫn ở mức cao 104 USD/thùng.

Bitcoin đã giảm về quanh 76,000 USD. Các altcoin lớn hầu hết giảm nhẹ. Vốn hóa thị trường crypto giảm còn 2.55 nghìn tỷ USD.

Dòng tiền crypto spot ETF tại Mỹ ngày 19/5 ghi nhận áp lực rút vốn mạnh ở nhóm tài sản lớn, đặc biệt là Bitcoin và Ethereum. BTC ETF bị rút ròng 331,05 triệu USD, trong khi ETH ETF ghi nhận dòng tiền âm 62,30 triệu USD. Ngược lại, một số quỹ altcoin ETF vẫn duy trì được dòng tiền tích cực, bao gồm HYPE ETF với 11,04 triệu USD, SOL ETF với 3,78 triệu USD và XRP ETF với 1,48 triệu USD. Các ETF còn lại như DOGE, LINK, LTC, AVAX, HBAR và DOT không ghi nhận dòng tiền đáng kể trong phiên.

Bên cạnh đó, Goldman Sachs đã bán toàn bộ vị thế XRP ETF và Solana ETF trong Q1 2026 Trước đó, ngân hàng này từng nắm gần 154 triệu USD XRP ETF và đầu tư vào nhiều sản phẩm liên quan đến Solana, tuy nhiên toàn bộ vị thế đã biến mất khỏi hồ sơ SEC mới nhất Trong khi đó, Goldman vẫn nắm hơn 700 triệu USD Bitcoin Spot ETF.

Lợi suất công trái phiếu Mỹ tăng mạnh và lo ngại khủng hoảng 

Cuộc họp giữa các bộ trưởng tài chính khối G7 tại Paris hiện tập trung vào ưu tiên hàng đầu là mở lại tuyến hàng hải quan trọng ở Trung Đông. Phía Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent chủ yếu nhấn mạnh các biện pháp gây áp lực tài chính lên Iran thông qua việc siết thêm các ngân hàng và dòng tiền hỗ trợ nước này, thay vì đề cập đến việc leo thang quân sự. Điều này cho thấy ưu tiên hiện tại của Mỹ vẫn là sức ép kinh tế thay vì đẩy nhanh chiến sự. Trước đó, Tổng thống Trump cũng đã tạm hoãn kế hoạch tấn công Iran sau đề nghị từ một số lãnh đạo Trung Đông. Tuy nhiên, tình hình hiện nay vẫn ở trạng thái không hạ nhiệt nhưng cũng chưa bùng phát mạnh hơn, trong khi mỗi ngày kéo dài tiếp tục gây áp lực lên giá dầu và lạm phát toàn cầu.

Điểm được thị trường chú ý nhiều nhất hiện nay là lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm đã tăng lên 5.19%, mức cao nhất kể từ tháng 7/2007, ngay trước giai đoạn khủng hoảng tài chính 2008. Đây là loại trái phiếu dài hạn chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố địa chính trị và kỳ vọng lạm phát. Tuy nhiên, thị trường thực tế quan tâm nhiều hơn đến lợi suất trái phiếu 10 năm và 2 năm vì chúng ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vay mua nhà, mua xe và tín dụng. Hiện cả hai loại lợi suất này cũng đang tăng trở lại lên vùng cao nhất trong khoảng 15 tháng.

Góc nhìn cá nhân của Thuận từ thời điểm làm việc trong ngành chứng khoán giai đoạn trước khủng hoảng 2008 để nhấn mạnh rằng khủng hoảng tài chính thường chỉ trở nên “rõ ràng” khi nhìn lại quá khứ. Ngay cả những người học và làm trong lĩnh vực tài chính khi đó cũng không lường trước được sự sụp đổ của Lehman Brothers và tác động dây chuyền sau đó. Vì vậy, việc lợi suất trái phiếu hiện tăng mạnh khiến nhiều người lo ngại về nguy cơ một cuộc khủng hoảng mới, nhưng không ai có thể xác định chính xác thời điểm hay mức độ xảy ra. Thị trường tài chính vốn luôn vận động theo chu kỳ mở rộng và thu hẹp, in tiền và siết dòng tiền, tăng trưởng rồi điều chỉnh. Điều quan trọng không phải là cố dự đoán chính xác khủng hoảng, mà là quản lý rủi ro và xây dựng chiến lược phù hợp.

Nguyên nhân chính khiến lợi suất tăng trở lại là chiến sự Trung Đông và áp lực giá năng lượng. Giá nhiên liệu máy bay đã tăng khoảng 58% trong ba tháng, buộc các hãng hàng không phải tăng giá vé hoặc phụ phí. Giá xăng tại Mỹ tăng khoảng 52%, giá phân bón tăng khoảng 20%, kéo theo áp lực lạm phát lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác.

Thị trường hiện cho rằng áp lực lạm phát mới chỉ bắt đầu. Ngay cả khi các tuyến hàng hải được khôi phục, tác động dư âm vẫn sẽ kéo dài do các quốc gia và doanh nghiệp cần thời gian tái tích trữ nhiên liệu và phục hồi chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, kỳ vọng Fed giảm lãi suất gần như biến mất. Đầu năm, nhiều nhà đầu tư còn kỳ vọng Fed giảm lãi suất vài lần, nhưng hiện kịch bản chính lại là giữ nguyên hoặc thậm chí tăng lãi suất. Điều này tiếp tục đẩy lợi suất trái phiếu tăng cao.

Lợi suất tăng giúp trái phiếu Mỹ hấp dẫn hơn với nhà đầu tư, hỗ trợ khả năng vay nợ của chính phủ, nhưng đồng thời cũng làm tăng chi phí lãi vay và gây áp lực lên nền kinh tế, đặc biệt là bất động sản. Lãi suất vay mua nhà 30 năm hiện quanh mức 6,75%. Dù lãi suất cao, giá nhà tại nhiều thành phố Mỹ vẫn tiếp tục tăng do nhiều người không muốn bán nhà đang có khoản vay cũ với lãi suất thấp để chuyển sang khoản vay mới đắt đỏ hơn.

Quan trọng chúng ta thấy được phản ứng của thị trường thường rất khó dự đoán khi sự kiện đang diễn ra, giống như giai đoạn COVID-19 khi nhiều người nghĩ chứng khoán sẽ sụp đổ nhưng cuối cùng thị trường lại tăng mạnh nhờ dòng tiền giá rẻ. Hiện nền kinh tế Mỹ đang phản ánh sự phân hóa lớn: một bộ phận gặp áp lực vì chi phí sinh hoạt tăng cao, trong khi bộ phận khác vẫn tiếp tục tiêu dùng mạnh và mua sắm hàng đắt tiền. Lạm phát và lãi suất vẫn cao nhưng chứng khoán Mỹ lại tiếp tục lập đỉnh mới, cho thấy nền kinh tế đang tồn tại nhiều trạng thái trái ngược cùng lúc.

AI đang thay đổi thị trường việc làm và kinh tế

Kết quả kinh doanh của Home Depot cho thấy nền kinh tế Mỹ đang phân hóa mạnh. Dù lãi suất và chi phí sinh hoạt cao, nhiều người sở hữu nhà vẫn tiếp tục chi tiêu cho sửa chữa và nâng cấp nhà cửa. Các dự án cải tạo lớn có xu hướng bị trì hoãn, nhưng nhu cầu mua sắm nhỏ lẻ vẫn tốt, giúp doanh thu công ty duy trì tích cực. Điều này phản ánh rằng cả hai góc nhìn “kinh tế vẫn ổn” và “kinh tế đang khó khăn” đều đúng tùy từng nhóm trong xã hội.

Kết luận chính của Kobessi Letter là về dài hạn, lạm phát sẽ tiếp tục làm tiền mất giá và cách hiệu quả nhất để bảo vệ giá trị tài sản là sở hữu tài sản đầu tư. Trong ngắn hạn, lạm phát có thể khiến thị trường lo ngại về lãi suất và tạo ra biến động, nhưng về lâu dài tiền mặt vẫn bị bào mòn. Trong bối cảnh AI phát triển nhanh, điều quan trọng là tiếp tục làm việc, tích lũy và chuẩn bị cho những thay đổi lớn phía trước.

Thế hệ hiện nay đang trải qua hai cuộc chuyển đổi công nghệ lớn là internet và AI. Nếu internet từng thay đổi cách con người sống và làm việc, thì AI đang tái cấu trúc thị trường lao động và tư duy về giáo dục. Những công việc thiên về kiến thức nhưng ít yêu cầu kinh nghiệm, đặc biệt dành cho sinh viên mới ra trường như luật, kế toán hay IT, đang bị AI thay thế nhanh nhất. AI hiện có thể xử lý nhiều công việc nghiên cứu, tổng hợp và chuẩn bị tài liệu mà trước đây do nhân sự cấp thấp đảm nhiệm, khiến cơ hội cho người trẻ thiếu kinh nghiệm ngày càng khó khăn hơn.

Tuy nhiên, AI cũng tạo ra nhu cầu việc làm mới. Các công ty như AT&T hay Nvidia đang đầu tư mạnh vào hạ tầng AI, kéo theo nhu cầu lớn về điện, mạng, xây dựng và trung tâm dữ liệu. Dù vậy, việc xác định nên học ngành gì trong tương lai trở nên khó hơn vì xu hướng nghề nghiệp thay đổi rất nhanh.

Trước đây, nhiều ngành từng được xem là “tương lai” cũng dần suy giảm theo thời gian. Con đường truyền thống là học đại học, đi làm và xây dựng tầng lớp trung lưu từng giúp nhiều người thành công, nhưng hiện nay mô hình này bắt đầu xuất hiện nhiều dấu hỏi khi số lượng người có bằng đại học tăng mạnh nhưng thị trường lao động không còn hấp thụ dễ dàng như trước.

Dù vậy, góc nhìn tổng thể vẫn khá lạc quan. Internet từng khiến nhiều người lo ngại mất việc nhưng cuối cùng lại tạo ra nhiều ngành nghề mới. AI có thể cũng sẽ đi theo hướng tương tự khi mở ra các mô hình kinh doanh mới dựa trên AI agent, blockchain và thanh toán tự động. Cuộc đua AI hiện đã trở thành chiến lược quốc gia giữa Mỹ, Trung Quốc và nhiều nước khác, cho thấy công nghệ này sẽ tiếp tục phát triển mạnh và ảnh hưởng sâu rộng đến kinh tế toàn cầu trong nhiều năm tới.

SEC mở đường cho token hóa

SEC Mỹ ngày qua đã bất ngờ công bố sáng kiến “Innovation Exemption”, mở đường cho việc giao dịch cổ phiếu tokenized và tài sản chứng khoán onchain mà không cần sự đồng ý trực tiếp từ công ty niêm yết. Ví dụ, một bên có thể token hóa cổ phiếu của Apple mà không cần Apple đồng ý. Mục tiêu là mở rộng khả năng tiếp cận thị trường vốn và tăng thanh khoản tài sản.

Khung mới do Chủ tịch SEC Paul Atkins thúc đẩy, cho phép các bên thứ ba tạo token theo dõi giá cổ phiếu như Apple hay Tesla và giao dịch trên các nền tảng crypto/onchain.

Tuy nhiên, Securitize cảnh báo điều này có thể gây thiếu minh bạch về quyền sở hữu và tạo thêm rủi ro liên quan đến thế chấp, vay mượn tài sản token hóa. Đồng thời, SEC cũng đang nới lỏng nhiều quy định để giúp doanh nghiệp huy động vốn dễ hơn, bao gồm giảm yêu cầu IPO và nâng ngưỡng vốn hóa phải báo cáo chi tiết từ 700 triệu USD lên 2 tỷ USD. Điều này cho thấy SEC đang ưu tiên thúc đẩy dòng tiền vào thị trường tài chính.

Ngoài ra, Pentagon được cho là đang nghiên cứu cách ứng dụng Bitcoin trong an ninh mạng và bảo mật hạ tầng số. Đây là xu hướng đã được một số quan chức quân sự Mỹ đề cập trước đó khi đánh giá tiềm năng của mạng lưới Bitcoin trong các hệ thống chiến lược.

Các thông tin khác:

• Strive đã mua thêm 382 Bitcoin với giá khoảng 30.3 triệu USD, nâng tổng lượng nắm giữ lên 15,391 BTC, hiện trị giá khoảng 1.18 tỷ USD.

• Đảng Dân chủ cầm quyền Nhật Bản vừa thông qua đề xuất xây dựng hệ thống tài chính tương lai dựa trên AI và blockchain, hướng tới nền kinh tế hoạt động 24/7 với AI agents tự động giao dịch và thanh toán thay con người. Đề xuất nhấn mạnh blockchain phù hợp với AI nhờ tính minh bạch, chống chỉnh sửa và khả năng lập trình. Nhật Bản cũng ủng hộ token hóa tiền gửi và stablecoin neo theo đồng yên nhằm phục vụ hệ thống tài chính mới. Sau khi được phê duyệt, kế hoạch này sẽ tiếp tục được phát triển thành chính sách chính thức của chính phủ.

• Ethereum đã ghi nhận thêm một vụ exploit khi Echo Protocol bị hacker chiếm quyền admin key, tự mint 1,000 eBTC giả trị giá khoảng 76 triệu USD. Hacker sau đó dùng số eBTC này làm tài sản thế chấp trên Curvance để vay WBTC thật, bridge sang Ethereum, swap sang ETH và chuyển một phần qua Tornado Cash nhằm che giấu dòng tiền. Tuy nhiên, dù lượng eBTC giả được tạo ra rất lớn, thiệt hại thực tế bị rút khỏi hệ thống hiện chỉ khoảng 820,000 đến 870,000 USD do thanh khoản và khả năng vay hạn chế. Điểm quan trọng là vụ việc đến từ lỗi bảo mật và quyền kiểm soát của Echo Protocol, không phải blockchain Monad bị hack. Echo Protocol chỉ là một ứng dụng DeFi xây trên Monad, hoạt động trong mảng BTCFi với mục tiêu đưa thanh khoản Bitcoin vào DeFi thông qua token eBTC dùng cho lending, thế chấp và hoạt động cross-chain.

• Elon Musk chỉ trích phán quyết trong vụ kiện với Sam Altman là một “vấn đề kỹ thuật” và cho biết sẽ kháng cáo.